Το χαμομήλι είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα και χρησιμοποιούμενα βότανα παγκοσμίως, φημισμένο για τις ήπιες αλλά ισχυρές θεραπευτικές του ιδιότητες. Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι: το Γερμανικό Χαμομήλι (Matricaria chamomilla) και το Ρωμαϊκό Χαμομήλι (Chamaemelum nobile). Αν και έχουν παρόμοιες χρήσεις, το Γερμανικό Χαμομήλι είναι πιο συχνά χρησιμοποιούμενο για τις δερματικές του ιδιότητες. Η χρήση του χαμομηλιού χρονολογείται από τους αρχαίους Αιγύπτιους, τους Έλληνες και τους Ρωμαίους, οι οποίοι το χρησιμοποιούσαν για τις ηρεμιστικές, αντιφλεγμονώδεις και επουλωτικές του ιδιότητες. Τα θεραπευτικά του οφέλη οφείλονται σε μια πληθώρα ενεργών ενώσεων, όπως τα φλαβονοειδή και τα τερπενοειδή.
Το χαμομήλι είναι ένα εξαιρετικό βότανο για την περιποίηση του δέρματος, ειδικά για ευαίσθητες και ερεθισμένες επιδερμίδες, λόγω των ακόλουθων ιδιοτήτων του (El Mihyaoui et al, 2022) (Sah et al, 2022) (Dai et al, 2022):
•Αντιφλεγμονώδης δράση: Αυτή είναι η πιο γνωστή και σημαντική ιδιότητα του χαμομηλιού για το δέρμα. Οι ενώσεις όπως η χαμαζουλένη και η βισαβολόλη μειώνουν αποτελεσματικά τη φλεγμονή, την ερυθρότητα και το οίδημα. Αυτό το καθιστά ιδανικό για την ανακούφιση από δερματικές παθήσεις όπως το έκζεμα, η δερματίτιδα, η ροδόχρους ακμή και οι ερεθισμοί (Chen et al, 2024).
•Καταπραϋντική δράση: Το χαμομήλι έχει ισχυρές καταπραϋντικές και ηρεμιστικές ιδιότητες στο δέρμα. Βοηθά στη μείωση του κνησμού, του καψίματος και της δυσφορίας που προκαλούνται από διάφορους ερεθισμούς, προσφέροντας άμεση ανακούφιση. Είναι ιδανικό για ευαίσθητα και αντιδραστικά δέρματα.
•Ήπια αντισηπτική και αντιμικροβιακή δράση: Διαθέτει ήπιες αντισηπτικές και αντιμικροβιακές ιδιότητες που μπορούν να βοηθήσουν στον καθαρισμό του δέρματος και στην πρόληψη της ανάπτυξης βακτηρίων ή μυκήτων σε μικρές πληγές, εκδορές ή ακμή, συμβάλλοντας σε ένα πιο υγιές δερματικό περιβάλλον.
•Επουλωτική δράση: Αν και όχι τόσο έντονη όσο της καλέντουλας ή του βαλσαμόχορτου (βλέπε αντίστοιχες αναφορές στα ομώνυμα λήμματα), το χαμομήλι υποστηρίζει τη φυσική διαδικασία επούλωσης του δέρματος. Συμβάλλει στην αναγέννηση των κυττάρων και στην επιδιόρθωση των ιστών σε μικρές πληγές, κοψίματα και ερεθισμούς, καθώς και στην ανακούφιση από ηλιακά εγκαύματα (Niknam et al, 2021).
•Αντιοξειδωτική προστασία: Τα φλαβονοειδή του χαμομηλιού παρέχουν αντιοξειδωτική προστασία στο δέρμα. Βοηθούν στην καταπολέμηση των ελεύθερων ριζών που προκαλούνται από περιβαλλοντικούς παράγοντες όπως η ρύπανση και η UV ακτινοβολία, προστατεύοντας έτσι τα κύτταρα του δέρματος από βλάβες και συμβάλλοντας στην πρόληψη της πρόωρης γήρανσης.
•Ήπια στυπτική δράση: Το χαμομήλι μπορεί να έχει μια ήπια στυπτική δράση, βοηθώντας στη σύσφιξη των πόρων και στην εξισορρόπηση της παραγωγής σμήγματος, κάτι που μπορεί να ωφελήσει τα μικτά και λιπαρά δέρματα.
Βιβλιογραφικές Αναφορές:
1. El Mihyaoui, A., Esteves da Silva, J. C. G., Charfi, S., Castillo, M. E. C., Lamarti, A., & Arnao, M. B. (2022). Chamomile (Matricaria chamomilla L.): A Review of Ethnomedicinal Use, Phytochemistry and Pharmacological Uses. Life, 12(6), 868.
2. Sah, A., Naseef, P. P., Kuruniyan, M. S., Jain, G. K., Zakir, F., & Aggarwal, G. (2022). A Comprehensive Study of Therapeutic Applications of Chamomile. Pharmaceuticals, 15(10), 1284.
3. Dai, Y. L., Li, Y., Wang, Q., Niu, F. J., Li, K. W., Wang, Y. Y., Wang, J., Zhou, C. Z., & Gao, L. N. (2022). Chamomile: A Review of Its Traditional Uses, Chemical Constituents, Pharmacological Activities and Quality Control Studies. Molecules, 27(12), 3921.
4. Chen, G., Lv, C., Nie, Q., Li, X., Lv, Y., Liao, G., Liu, S., Ge, W., Chen, J., & Du, Y. (2024). Essential Oil of Matricaria chamomilla Alleviate Psoriatic-Like Skin Inflammation by Inhibiting PI3K/Akt/mTOR and p38MAPK Signaling Pathway. Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology, 17, 331–343.
5. Niknam, S., Tofighi, Z., Faramarzi, M. A., Abdollahifar, M. A., Sajadi, E., Dinarvand, R., & Toliyat, T. (2021). Polyherbal combination for wound healing: Matricaria chamomilla L. and Punica granatum L. Daru, 29(1), 167-178.
